Są wszelkie działania podejmowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Rok 2026 w Funduszu wystartował z górnego C, proponując swoim Beneficjentom przebogatą ofertę w ekologiczne aktywności. Informacja szeroko obiegła media, ale trafiła też do całego grona samorządowców, polityków, ekspertów i wszystkich, którym ekologia i ochrona środowiska leży na sercu. Jak podkreślał prezes Mateusz Pindel, ofertę tę udało się stworzyć dzięki rozmowom, konsultacjom i spotkaniom z samorządami, partnerami Funduszu, przedsiębiorcami, organizacjami pozarządowymi. I powyższe odbywały się przez cały 2025 rok. Dało to efekt doskonały i w 2026 roku będzie się działo i już się dzieje! – Już od 33 lat nasz katowicki Fundusz wspiera wszelkiego rodzaju zadania, które mają na celu realizację misji polityki środowiskowej województwa śląskiego i państwa na terenie naszego pięknego regionu, jakim jest Śląsk. 2026 rok to rok w wykonaniu naszego Funduszu będzie przełomowy i bardzo ambitny. Mamy rekordowy budżet, bo ponad miliard złotych będziemy przeznaczać na transformację energetyczną, gospodarkę wodną, ochronę powierzchni ziemi, adaptację do zmian klimatu, gospodarkę odpadami, ale również bardzo ważną kwestię jaką jest edukacja ekologiczna. Dla nas to priorytet. Dalej – profilaktykę zdrowotna, monitoring środowiskowy i zapobieganie poważnym awariom środowiska – wymienia prezes WFOŚiGW.

Jak zaznacza prezes Mateusz Pindel podstawą wszelkich działań, inicjatyw są właśnie rozmowy. Bez nich nie udałoby się stworzyć tak interesującej, atrakcyjnej oferty. – Rozmawiamy w dalszym ciągu i ogłaszamy nowe programy, nowe nabory. To nasi mieszkańcy, nasi partnerzy są nie tylko naszymi Beneficjentami, ale też współautorami wszystkich działań, jakie Fundusz podejmuje – zauważa.

Kiedy przemierza się województwo śląskie, tablice z zielonym logotypem WFOŚiGW w Katowicach są widoczne i stale ich przybywa. Nawet w najmniejszych miejscowościach w obszarze Śląska. To świadczy o tym, że wraz z tablicą dociera tam też wsparcie Funduszu. Goniec Górnośląski co roku w okresie wakacyjnym zaprasza na „zwiedzanie szlakiem tablic Funduszu”, które uwiecznia w obiektywie aparatu w różnych częściach regionu. Tablice pokazują różnorodność tej oferty, którą Fundusz ma dla swoich odbiorców. Ale jak mówi prezes Mateusz Pindel, w całym województwie śląskim są wciąż gminy, do których jeszcze to wsparcie nie dotarło i właśnie w 2026 roku szczególnie właśnie na tym będzie skupiało się działanie WFOŚiGW – by dotrzeć do tych najmniejszych miejscowości.

Na pewno priorytetem na 2026 rok jest transformacja energetyczna, co wiąże się z Programem Czyste Powietrze. Program przyspiesza na nowych transparentnych zasadach, które zagwarantują mieszkańcom województwa śląskiego bezpieczeństwo i klarowność przez cały czas trwania od momentu składania wniosku do rozliczenia i zamknięcia inwestycji. – Chcemy, by rachunki grozy należały do niechlubnej przeszłości, by nie powracały i nie wpływały na dyskomfort Beneficjentów. By pozostały już tylko niemiłym wspomnieniem. Obecność Funduszu w każdej ze 167 gmin z naszymi ekspertami, pracownikami we współpracy z samorządami. Wszelkie te zmiany dyktowane są dobrem naszych mieszkańców – podkreśla Mateusz Pindel.

Po raz kolejny też udowadnia, jak ważna i kluczowa jest rozmowa i dostęp do rzetelnej informacji! Czego przykładem może być między innymi konferencja poświęcona programowi, a zorganizowana z myślą o mieszkańcach z udziałem włodarzy miast z województwa śląskiego, Trzeba podkreślić tu rzecz bardzo ważną, a nawet kluczową! Bo wydarzenie to zorganizowane było przy współpracy z Śląskim Związkiem Gmin i Powiatów z udziałem Przewodniczącego ŚZGiP, a jednocześnie prezydenta Rybnika – Piotra Kuczery oraz Zastępcy Prezesa Zarządu NFOŚiGW – Roberta Gajdy. To świadczy o dobrej współpracy, faktycznej chęci rozmowy, której efektem są konkretne działania! – Śląski Związek Gmin i Powiatów jest instytucjom, która reprezentuje tu mocno samorząd oraz przeszło 90 procent gmin województwa śląskiego – mówi Piotr Kuczera. – Chcemy, by instytucje publiczne z sobą współpracowały. Nasze komisje w sposób intensywny działają w obszarze ekologii. I chcemy wraz z wszystkimi włodarzami z naszego województwa i WFOŚiGW dać nowy impuls w programie, który ma strategiczne znaczenia dla regionu i całej Polski. Zmiany są możliwe, a Rybnik jest tego dobrym przykładem, że determinacja, konsekwencja daje efekty. Pieniądze są i mają służyć wymianie starych na efektywne źródła ciepła, termomodernizacji, ale też ochronie zdrowia, bo to jest fundament sprawnego funkcjonowania każdego samorządu – stwierdza Piotr Kuczera. – Chciałbym, aby taka informacja poszła w Polskę, że taki stan rzeczy jest możliwy. I cieszę się z tych współprac z NFOŚiGW oraz z WFOŚiGW. Program Czyste Powietrze jest bardzo potrzebny i przywrócenie w niego wiary jest najważniejsze. To może zmienić nasz kraj, bo na ekologicznej mapie Europy nadal jesteśmy ciemną plamą, a zatem wszystkie ręce na pokład!

– Mija tak naprawdę rok, od kiedy rozpoczęliśmy zmieniać Program Czyste Powietrze – mówi Robert Gajda, wiceprezes NFOŚiGW. – Zdajemy sobie sprawę, że nie wszystkie postulaty samorządowców udało się spełnić. Dziś wpływa co prawda mniej wniosków, ale te które wpływają są kompletne 50 tysięcy za zeszły rok!), a nie jak poprzednio wioski-widmo. Tu nie chodzi zatem o ilość, ale o jakość. Priorytetem jest termomodernizacja budynków, w drugiej kolejności wymiana źródeł ciepła. I to się udało! Są punkty operatorskie, operatorzy. Wspieramy Beneficjentów na wszelkie możliwe sposoby, by wiedzieli, jak bezpiecznie poruszać się w tym programie od samego początku do samego końca uczestnictwa w programie – kwituje.

System operatorstwa i rola operatorów bowiem jest nie do przecenienia. To w dużej mierze od ich kwalifikacji, sprawności i siły przekazu zależą statystyki dotyczące składania wniosków w programie. Jeśli będą potrafili zaopiekować się Beneficjentem, można mówić o sukcesie! – System operatorów w nowej odsłonie Programu Czyste Powietrze dedykowany jest osobom najuboższym, które mogą być wykluczone energetycznie i nie mają funduszy, by wymienić nieefektywne źródło ogrzewania, na te ekologiczne, bądź dokonać termomodernizacji domu – mówi wiceprezes WFOŚiGW Iwona Gejdel-Targosz. – Kluczowe tu są gminy! Już dziś w systemie operatorów na 161 gmin w województwie śląskim mamy 105 podpisanych porozumień operatorskich – zaznacza wiceprezes Funduszu.

Kim jest operator? – To taki Anioł Stróż, który pomaga przejść przez cały proces inwestycyjny od złożenia po rozliczenie wniosku – tłumaczy Iwona Gejdel-Targosz.

W Programie Czyste Powietrze można także poruszać się w obrębie porozumień międzygminnych. Przykładem jest tu Wręczyca Wielka, która pełni rolę operatora na swoim terenie, ale też sprawuje pieczę nad Gminą Konopiska. Kolejnym – Gmina Pietrowice Wielkie, które są operatorem także dla Rudnika. Jak podkreśliła wiceprezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, sam Fundusz też wspiera na każdym etapie pracowników, którzy pełnią rolę operatorów gminnych. – Zachęcam wszystkie gminy, by dołączyły do systemu, a te gminy, które już w nim są, by pomagały mieszkańcom, bo mają bezpośrednia wiedzę na temat ich potrzeb – podsumowuje.

Dziś rozmowy wokół Programu czyste Powietrze nabierają zupełnie innego wymiaru. Celem tu jest to, aby mieszkańcy mieli jak najłatwiejszy dostęp do dofinansowania na termomodernizację swoich budynków. To szczególnie ważne teraz – w roku, w którym zaczęła obowiązywać uchwała antysmogowa w województwie śląskim.

Nie od dziś wiemy, że informacja, to też edukacja. I to jest dla Funduszu chyba największa wartość, bo stawia on mocno na ten zakres swojego działania.

W podsumowaniu:

Razem z Funduszem:

136 gmin,

7 powiatów,

36 przedsiębiorców —

łącznie 179 podmiotów!

8 priorytetowych zadań na 2026 rok:

–  strategiczne priorytety transformacji energetycznej

– zielone kierunki rozwoju województwa

– nowe rozwiązania i ułatwienia

– kalendarz konsultacji z samorządami

Zarząd Funduszu konsekwentnie realizuje i nadal realizować będzie swoją misję, jaką jest zielona transformacja, pokazuje jak skutecznie sięgać po środki i mądrze inwestować w klimat, energię i jakość życia mieszkańców, dla ich zdrowia, w trosce o środowisko.

Hanna Grabowska-Macioszek