Nowe czyste powietrze

4 grudnia 2025

Miniony miesiąc pokazuje, że mimo sezonu grzewczego ma się ono całkiem nieźle!

Czy to dzięki Programowi Priorytetowemu „Czyste Powietrze”, realizowanemu przez WFOŚiGW? Patrząc na cotygodniowe raporty dotyczące składania wniosków w tymże programie, odpowiedź nasuwa się sama.

Pamiętam, kiedy startował na nowych zasadach, prezes Funduszu Mateusz Pindel zaznaczał, że zawsze na początku, Program „Czyste Powietrze” rozkręca się powoli, ale… z każdym tygodniem nabiera tempa i wniosków przybywa w rekordowej ilości. I prognoza ta okazała się najprawdziwsza. Przypomnijmy:  – Tylko w pierwszym tygodniu od startu, odbyło się ponad tysiąc konsultacji, rozmów telefonicznych, rozmów w naszych punktach informacyjnych. To świadczy o tym, że Beneficjenci chcą się jak najwięcej i jak najszczegółowiej dowiedzieć, wypytać, pozyskać wszelkie informacje – mówi prezes WFOŚiGW Mateusz Pindel. – Każda zmiana i nowość wymaga rozeznania, skomunikowania się, co, gdzie i jak, a program powrócił po zmianach i jest to powrót z impetem – zapewniał wtedy Mateusz Pindel.

Pierwszy tydzień trwania programu w nowej odsłonie = 6 wniosków kompletnych i poprawnie złożonych. To w ocenie Mateusza Pindla było może i niedużo w porównaniu do skali roku ubiegłego, ale w 2018 roku, kiedy wystartował Program „Czyste Powietrze”, tych wniosków też było niewiele. – Jestem przekonany, że ilość wniosków będzie wzrastała z tygodnie na tydzień – stwierdził. I to się dzieje!

W nowej odsłonie ruszył dokładnie 31 marca 2025 roku. I był to dzień ogromnie ważny dla Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”, szalenie istotny dla NFOŚiGW, jak i wszystkich wojewódzkich Funduszy w całej Polsce! A nade wszystko dla wszystkich jego Beneficjentów. Zgodnie bowiem z zapowiedziami Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW został wznowiony nabór wniosków w Programie „Czyste Powietrze”. Obietnic udało się dotrzymać, bo po zatrzymaniu przyjmowania wniosków 28 listopada 2024 roku, padły deklaracje, że 31 marca 2025 roku, wystartuje „Czyste Powietrze” na nowych zasadach. Przypomnijmy, że w programie były niedociągnięcia, które bardzo chętnie i zaskakująco często wykorzystywali nieuczciwi wykonawcy prac związanych z realizacja wniosków. Wobec tego wiele zadań musiało zostać zmienionych, musiało zostać podjętych wiele ważnych decyzji.  Po konsultacjach przygotowano reformę programu, która jak widać po niesłabnącym zainteresowaniu w postaci ilości składanych wniosków, działa prawidłowo. Jak wielokrotnie podkreśla Mateusz Pindel priorytetem do podjęcia takich działań było oczywiście dobro naszych Beneficjentów. A oszukanych niestety nie brakowało.

Od marca do grudnia minęło ponad pół roku. W tym czasie Fundusz uruchomił doradztwo, czy pomoc prawną dla nieuczciwie potraktowanych Beneficjentów. Udoskonalił też zakładkę „Czystego Powietrza” na stronie internetowej. Teraz najeżdżając na nią kursorem, możemy swobodnie wyszukać, to co nas w programie interesuje – na przykład – sprawdzić status naszego wniosku o dofinansowanie. Są też informacje dotyczące gminnych operatorów programu, czy wspomnianej wyżej  pomocy prawnej. Warto tu zaznaczyć, że ta usługa jest bezpłatna. A także na temat „Czystego Powietrza dla powodzian”, czy dofinansowania na wymianę kotłów gazowych.

Sezon grzewczy nierozerwalnie kojarzy nam się ze smogiem. To właśnie w tym okresie jakość powietrza w wielu regionach Polski gwałtownie się pogarsza i niestety tenże smog zaczyna się w naszych kominach. W dalszym ciągu indywidualne źródła ciepła w domach są powodem największych zanieczyszczeń. Według badań KOBIZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami – Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, nadzorowany przez Ministra Klimatu, a dofinansowywany przez NFOŚiGW) aż 85% zanieczyszczenia powietrza jest spowodowane przez gospodarstwa domowe. I tu bardzo dobrą robotę załatwiają wojewódzkie Fundusze, działając na rzecz Programu „Czyste Powietrze”. Na zdjęciu ciekawostka, którą uwieczniłam na budynku Zespołu Szkół Technicznych nr 1 im. Wojciecha Korfantego w Chorzowie. Urządzenie do pomiarów jakości powietrza pokazuje, że jest dobrze. (Pomiar z 5 listopada 2025!). I to cieszy, aczkolwiek niejednokrotnie przemieszczając się DTŚ, widzę, jak z kominów okolicznych domostw wydobywa się tak czarne „dymisko”. Takie przyuważyłam właśnie 5 listopada w niedalekim sąsiedztwie wspomnianej szkoły. Nie miałam jednak szansy uwiecznić dymu, bo ciężko byłoby nagle zatrzymać auto na samym środku jezdni. Takie rzeczy jednak wciąż się dzieją, kominy kopcą, bo ludzie palą w starych piecach byle czym. Polecam skorzystać z Programu „Czyste Powietrze”. W tygodniu od 25 do 31 października 2025 r. w województwie śląskim złożono 168 wniosków na łączną kwotę 10 145 021,00 zł dofinansowania.
Natomiast od początku trwania programu w województwie śląskim złożono 147 147 wniosków, a łączna kwota wypłaconych dotacji wyniosła 2 034 839 484,00 zł!

Hanna Grabowska-Macioszek

Warto wiedzieć – Program „Czyste Powietrze” jest ogólnopolską inicjatywą mającą na celu poprawę jakości powietrza oraz zwiększenie efektywności energetycznej budynków mieszkalnych. Realizowany od kilku lat, program oferuje dofinansowanie na wymianę starych pieców i kotłów na paliwo stałe, docieplanie budynków, instalację nowoczesnych źródeł ciepła, a także montaż odnawialnych źródeł energii, takich jak panele fotowoltaiczne. Województwo śląskie, będące jednym z regionów najbardziej dotkniętych problemem smogu, aktywnie uczestniczy w tej inicjatywie, co pokazują najnowsze statystyki.

Dzięki tym działaniom program „Czyste Powietrze” znacząco przyczynia się do poprawy jakości powietrza i życia mieszkańców regionu, wspierając walkę ze smogiem i promując ekologiczne rozwiązania energetyczne.

Warto pamiętać!

Jeszcze do 31 grudnia trwa nabór wniosków w III edycji Konkursu „EKO-WYDARZENIA”

Dotyczy realizacji przedsięwzięć informacyjno-edukacyjnych na terenie województwa śląskiego.

Konkurs „EKO-WYDARZENIA 2026” to inicjatywa wspierająca projekty promujące ekologię, podnoszące świadomość społeczną oraz kształtujące troskę o środowisko naturalne.

Konkurs skierowany jest do:

  • stowarzyszeń i związków stowarzyszeń,
  • fundacji,
  • kół gospodyń wiejskich,
  • samorządowych instytucji kultury, których działalność statutowa obejmuje ochronę środowiska lub edukację ekologiczną i które nie działają w celu osiągnięcia zysku.

Cel konkursu:

  • podnoszenie świadomości ekologicznej,
  • popularyzacja wiedzy o ochronie środowiska,
  • aktywizacja społeczności lokalnych,
  • kształtowanie postaw proekologicznych, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży.

Najważniejsze informacje:

Nabór wniosków: do 31 grudnia 2025 r.
Dotacja: do 80% kosztów kwalifikowanych (maksymalnie 10 000 zł, przy kosztach całkowitych minimum 12 500 zł)
Pula środków: do 1 000 000 zł
Realizacja zadań: 1 marca – 15 października 2026 r.

Podmioty, którym bliska jest idea ochrony środowiska i edukacji ekologicznej mogą razem z WFOŚiGW stworzyć EKO-Śląsk pełen wartościowych i inspirujących działań.

Szczegóły oraz dokumenty konkursowe dostępne są na stronie:
https://wfosigw.katowice.pl/nabory/konkurs-ekowydarzenia/