Na rzecz poprawy klimatu

20 października 2020

Dzieje się bezustannie w stolicy Śląska.

Katowice wychodząc naprzeciw potrzebom związanym z adaptacją do zmian klimatu, prowadzą działania w wielu obszarach związanych z przechwytywaniem i magazynowaniem wód opadowych. Z jednej strony to duże inwestycje o wartości ponad 94 mln zł związane z budową zbiorników retencyjnych w dzielnicach, a z drugiej strony mała retencja przy budynkach miejskich.

– Zmiany klimatyczne, których jesteśmy świadkami, wymagają od nas szybkich i zdecydowanych działań. Dotyczy to w szczególności kwestii gospodarowania zasobami wodnymi. W Katowicach nie tylko siejemy łąki miejskie, sadzimy nowe drzewa, ale także realizujemy duży projekt budowy 25 zbiorników retencyjnych o wartości 94 mln zł. Pod koniec października prace rozpoczniemy w Dąbrówce Małej. Z kolei małą retencję wdrażamy przy budynkach Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej oraz od niedawna przy obiektach Katowickiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Mała retencja

Komunalny Zakład Gospodarki Komunalnej od czerwca tego roku realizuje akcję „Łapiemy deszczówkę”. W jej ramach zostało zamontowanych 19 zbiorników na deszczówkę, która jest wykorzystywana do podlewania roślin. Podobne rozwiązanie od września stosowane jest przy budynkach zarządzanych przez Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego.

– Oszczędzanie i magazynowanie wody to jedno z największych wyzwań, jakie czekają nas w najbliższej przyszłości. Dlatego włączyliśmy się w akcję „Łapania deszczówki” i zamontowaliśmy 14 zbiorników przy naszych budynkach. Z kolei przy naszej najnowszej inwestycji przy ul. Leopolda zrealizowaliśmy większy zbiornik o pojemności 10 metrów sześciennych. To z jednej strony ekologia, ale z drugiej ekonomia, bo wodę wykorzystamy do podlewania zieleni – mówi Janusz Olesiński, prezes KTBS

TBS na montaż 14 zbiorników przeznaczy łącznie 15 000 tys. zł. W zależności od lokalizacji i możliwości technicznych zbiorniki mają od 200 do 350 litrów pojemności. Zbiorniki zostały już zamontowane przy ul. Warmińskiej 10 i 12, ul. Złotej 17a, ul. Skowrońskiego 33a i ul. I Maja 93, 95 i 97. Reszta zostanie postawiona do końca MIESIĄC.

Zarówno KZGM, jak i TBS zapowiadają, że w kolejnych latach będą sukcesywnie zwiększać ilość zbiorników małej retencji.

Duża retencja w Katowicach

Użycie wód opadowych do celów komunalnych to nie jedyne korzyści płynące z zabudowy zbiorników retencyjnych. Odprowadzanie i retencja jak największej ilości wód opadowych z terenów osiedli mieszkaniowych przeciwdziała zjawisku podtopień, co wpływa na bezpieczeństwo mieszkańców i ich dóbr materialnych oraz ochronę potencjału przyrodniczego i środowiska naturalnego. Przypomnijmy, że w wyniku realizacji projektów o wartości ponad 94 mln zł w Katowicach powstanie 25 zbiorników retencyjnych o łącznej pojemności ponad 10 000 metrów sześciennych.

– Realizowane przedsięwzięcia pozwolą zabezpieczyć narażone na zalewania części miasta, które w wyniku zmian klimatycznych coraz częściej są zagrożone występującymi podtopieniami, spowodowanymi intensywnymi opadami atmosferycznymi. Zbiorniki retencyjne pozwolą także odciążyć system kanalizacyjny oraz oczyszczalnie ścieków, a także dzięki rozwiązaniom technicznym polegającym na podczyszczaniu wód opadowych, zapobiegną zanieczyszczeniu środowiska naturalnego – wyjaśnia Anna Wilk z Katowickiej Infrastruktury Wodociągowo-Kanalizacyjnej spółki z o.o.

W ubiegłym roku zostały zabudowane cztery podziemne zbiorniki retencyjne w Piotrowicach, jeden w rejonie skrzyżowania ulicy Jerzego Dudy-Gracza i alei Roździeńskiego. Kolejny powstał poprzez adaptację istniejącego kolektora deszczowego w Szopienicach. W ramach inwestycji wykonano również renowację kanalizacji deszczowej, wybudowano nową sieć deszczową, wykonano przepompownię wód deszczowych.

Nowe zbiorniki retencyjne

We wrześniu br. rozpoczęła się inwestycja związana z uporządkowaniem wód opadowych w rejonie ulic Gospodarczej i Górniczego Dorobku. W ramach tego zadania podstanie podziemny zbiornik retencyjny o łącznej pojemności blisko 2 200 metrów sześciennych.

Natomiast w rejonie ulic: Dytrycha, Pod Młynem i Milowickiej zostanie poddane renowacji blisko 2 km  istniejącej sieci kanalizacji deszczowej i wybudowane zostaną trzy zbiorniki retencyjne. Pod koniec października rozpoczną się roboty budowlane w tym rejonie.

– Inwestycja ta polega na budowie dwóch układów podziemnych zbiorników retencyjnych o łącznej pojemności blisko 970 metrów sześciennych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Zbiornik o większej pojemności będzie miał za zadanie retencjonowanie wód opadowych spływających z kierunku ulic Le Ronda i Strzelców Bytomskich, natomiast zbiornik o mniejszej pojemności retencjonowanie wód z południowej części ulicy Milowickiej. Po zakończeniu realizacji inwestycji, na powierzchni terenu pokrywającego zbiorniki retencyjne będzie można zlokalizować elementy małej architektury oraz zieleń o płytkim systemie korzeniowym. Woda zatrzymana w zbiorniku będzie wykorzystywana do podlewania zieleni miejskiej – wyjaśnia Mariusz Słaboń z Katowickiej Infrastruktury Wodociągowo-Kanalizacyjnej spółki z o.o. i dodaje, że w ramach tej inwestycji przewidziana jest również budowa kolejnego zbiornika retencyjnego o pojemności 300 metrów sześciennych w rejonie ulicy Dytrycha wraz z budową i przebudową odcinka sieci kanalizacyjnej o długości około 300 metrów oraz wykonanie bezwykopowej modernizacji kanalizacji deszczowej w ulicach Pod Młynem i Dytrycha o łącznej długości blisko 2000 metrów.

Lokalizacja inwestycji jest ściśle uwarunkowana zalewowym charakterem terenu i licznymi niekontrolowanymi podtopieniami występującymi na tym obszarze miasta po intensywnych opadach atmosferycznych. Inwestycja wpisuje się w tzw. „Plan adaptacji Miasta Katowice do zmian klimatu do roku 2030”, mający na celu przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu. Wartość realizowanych prac w rejonie ulic: Dytrycha, Pod Młynem i Milowickiej to ponad 10 milionów złotych – W pierwszej kolejności przygotowany zostanie teren inwestycji. Na etapie projektowym, a także po wizytach w terenie prowadzono tak prace, by do minimum ograniczyć ingerencję w istniejącą infrastrukturę oraz zieleń. Zostaną usunięte 20 drzewa o średnicy pnia powyżej 40 cm. W zamian nasadzimy nowe rośliny na terenach miejskich przedszkoli oraz na terenie Dąbrówki Małej, w lokalizacjach, które KIWKA uzgodni z przedstawicielami RJP. Budowa infrastruktury kanalizacyjnej powoduje, że nie zawsze możliwe jest wykonanie nasadzeń drzew w miejscach ich wycinki, jednak w miarę możliwości na terenie inwestycji pojawi się zieleń, przy czym wyłącznie o płytkim systemie korzeniowym – wyjaśnia Ewa Lipka, rzecznik prasowy miasta Katowice. Prace budowlane związane z budową zbiorników w dzielnicy Dąbrówka Mała zakończą się pod koniec przyszłego roku.

Jeszcze w tym roku planowane jest rozpoczęcie robót w rejonie osiedla Widok, w rejonie ulic Ksawerego Dunikowskiego i Jana Nepomucena Stęślickiego. Tam wybudowane zostaną ponad trzy kilometry sieci kanalizacji deszczowej oraz dwa podziemne zbiorniki retencyjne – jeden o pojemności 565 metrów sześciennych w Parku Alojzego Budnioka, drugi o pojemności 1000 metrów sześciennych przy garażach przy ulicy Jana Nepomucena Stęślickiego.

W planach są także kolejne zadania. Dwa zbiorniki zostaną zabudowane na osiedlu Zgrzebnioka – dla nich aktualnie prowadzone są prace projektowe. Trzy zbiorniki powstaną w rejonie ulicy Kruczej, a sześć zbiorników w rejonie ulic Janusza Korczaka oraz gen. Władysława Andersa. Kolejne dwa zbiorniki zostaną wybudowane w rejonie Węzła Pętla Brynów. Tutaj zajdzie  konieczność  wycinki łącznie 33 drzew. Na etapie projektowania przeanalizowana została możliwość maksymalnego zmniejszenia ilości drzew przewidzianych do wycinki, jednak ze względu na ograniczone miejsce na wybudowanie zbiorników w sposób niezagrażający konstrukcji skarp nasypów drogowych nie było to możliwe. Jednak w zamian za wycięte drzewa zostaną wykonane nasadzenia zastępcze tej samej ilości drzew na terenie Szkoły Podstawowej nr 11 w Katowicach.

Opracowanie: Wydział Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Katowice